Als ondernemer heb je geen werkgever die je loon doorbetaalt bij ziekte en geen pensioenregeling die automatisch voor je loopt. Drie risico’s regel je daarom zelf: inkomen bij arbeidsongeschiktheid, inkomen na je pensioendatum en de financiële positie van je nabestaanden.
Val je als IB-ondernemer langdurig uit, dan is er geen WIA-uitkering. Je valt terug op je eigen reserves, op het inkomen van een partner of uiteindelijk op de bijstand, met een toets op vermogen en partnerinkomen. Voor pensioen geldt hetzelfde: zonder eigen voorziening blijft alleen de AOW over.
Landman Assurantiën adviseert sinds 1936 ondernemers in Alkmaar en Noord-Holland over inkomens- en pensioenoplossingen. We zijn onafhankelijk en vergelijken meerdere aanbieders. Op deze pagina zetten we de opties op een rij: AOV, lijfrente, beleggen en overlijdensrisico.
AOV, lijfrente & overlijdensrisico
Als ondernemer ben je onmisbaar voor je bedrijf. Juist daarom is het belangrijk om je persoonlijke financiële positie net zo goed te regelen als je zakelijke. Wij brengen in kaart welk inkomen je nodig hebt als je een tijd niet kunt werken, hoeveel pensioen je opbouwt en wat er financieel gebeurt als jou iets overkomt. Op basis daarvan adviseren we over een AOV, lijfrente en overlijdensrisicoverzekering die bij jouw situatie past.
Wat regel je als ondernemer zelf?
Het verschil met een werknemer zit niet in het risico, maar in het vangnet. Dit overzicht laat zien wat er wettelijk geregeld is en wat niet.
| Situatie | Werknemer in loondienst | Ondernemer |
|---|---|---|
| Ziekte, eerste twee jaar | Werkgever betaalt loon door, maximaal 104 weken en minimaal 70% | Geen inkomen, tenzij je zelf een AOV of andere voorziening hebt |
| Na twee jaar arbeidsongeschikt | WIA-uitkering via UWV | Geen publieke uitkering; eventueel bijstand na toets op vermogen en partnerinkomen |
| Pensioen | Vaak via werkgever of bedrijfstakpensioenfonds | Alleen AOW, tenzij je zelf opbouwt via lijfrente of vermogen |
| Overlijden | Soms nabestaandenpensioen via de regeling | Anw alleen onder strikte voorwaarden; verder wat je zelf hebt geregeld |
Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) keert een periodiek bedrag uit als je door ziekte of een ongeval niet meer kunt werken. Daarmee blijf je je privé-uitgaven en zakelijke verplichtingen betalen terwijl je omzet wegvalt.
Bij een AOV zijn de keuzes belangrijker dan de premie alleen. Twee polissen met dezelfde prijs kunnen in de praktijk heel verschillend uitpakken.
Waar let je op bij een AOV?
- Het arbeidsongeschiktheidscriterium. Kijkt de verzekeraar naar je eigen beroep, naar passende arbeid of naar gangbare arbeid? Bij beroepsarbeidsongeschiktheid krijg je een uitkering als je jouw eigen werk niet meer kunt doen. Bij gangbare arbeid telt al het werk mee dat je nog wél zou kunnen verrichten. Dat verschil is groot.
- De eigenrisicotermijn. Ook wel wachttijd: het aantal dagen, weken of maanden dat je zelf overbrugt voordat de uitkering start. Een langere wachttijd verlaagt de premie, maar je moet die periode wel kunnen opvangen.
- Het verzekerd bedrag. Verzekeraars hanteren meestal een maximum als percentage van je gemiddelde winst of inkomen.
- De eindleeftijd. Tot welke leeftijd loopt de dekking? Voor sommige zware beroepen gelden lagere eindleeftijden.
- Indexatie. Groeit de uitkering mee met de inflatie, of blijft het bedrag jarenlang gelijk?
- De gezondheidsverklaring. Een medische voorgeschiedenis kan leiden tot uitsluitingen of een premieopslag. Hoe eerder in je loopbaan je afsluit, hoe minder vaak dit speelt.
Alternatieven: broodfonds en schenkkring
Een broodfonds of schenkkring is geen verzekering, maar een groep ondernemers die elkaar bij ziekte een periode schenkingen doet. De looptijd is meestal maximaal twee jaar en het bedrag is begrensd. Voor kortdurende uitval kan dat voldoende zijn; voor blijvende arbeidsongeschiktheid biedt het geen oplossing. In de praktijk combineren ondernemers het daarom vaak met een AOV met een lange wachttijd, wat de premie drukt.
Komt er een verplichte AOV voor zzp’ers?
Ja, daar wordt aan gewerkt, maar de verplichting geldt nu nog niet. Het wetsvoorstel Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) is in maart 2026 naar de Tweede Kamer gestuurd. Invoering wordt niet vóór 2030 verwacht, onder meer omdat UWV de regeling eerder niet kan uitvoeren.
Op basis van het huidige voorstel ziet de BAZ er zo uit:
- Voor wie. Alleen IB-ondernemers, dus zelfstandigen die winst uit onderneming aangeven. Dga’s met een bv vallen erbuiten.
- Premie. 5,4% van de winst, met een maximum van ongeveer € 177 per maand (geïndexeerd bedrag voor 2026).
- Wachttijd. Twee jaar voordat een uitkering start.
- Uitkering. 70% van de winst, met als maximum het wettelijk minimumloon. Er is geen gedeeltelijke uitkering: kun je nog eenvoudig werk doen, dan volgt geen uitkering.
- Overgangsrecht. Wie op een nog vast te stellen peildatum al een particuliere AOV heeft die aan bepaalde eisen voldoet, kan waarschijnlijk vrijgesteld worden van de publieke regeling.
Die peildatum is het punt om in de gaten te houden. De datum en de precieze eisen staan nog niet vast, en het voorstel kan tijdens de behandeling nog veranderen. Wil je straks zelf kunnen kiezen hoe je verzekerd bent, in plaats van automatisch in de publieke basisregeling te vallen, laat je dan tijdig informeren. Lees ook ons artikel over verzekeringen voor zzp’ers en freelancers.
Stand van zaken: september 2026. Wij houden de ontwikkelingen rond de Wet BAZ bij en passen deze pagina aan zodra er nieuws is.
Lijfrente: pensioen opbouwen als ondernemer
Een lijfrente is een geblokkeerde voorziening waarmee je met belastingvoordeel pensioen opbouwt. Je legt in tijdens je werkzame jaren, trekt die inleg af in box 1 en ontvangt later periodieke uitkeringen waarover je dan belasting betaalt.
Hoeveel mag je inleggen? De jaarruimte in 2026
De jaarruimte is het bedrag dat je in een kalenderjaar fiscaal aftrekbaar mag inleggen. Sinds 2023 bedraagt die 30% van de premiegrondslag: je inkomen minus de AOW-franchise. Voor 2026 gelden deze cijfers:
- AOW-franchise: € 19.172
- Maximaal inkomen voor de berekening: € 137.800
- Maximale jaarruimte: € 35.589, als je geen pensioen opbouwt via een werkgever
- Maximale reserveringsruimte: € 42.753, de ongebruikte jaarruimte van de afgelopen tien jaar
Je kunt kiezen tussen een lijfrenteverzekering bij een verzekeraar, die levenslang uitkeert, en een bancaire lijfrente via een geblokkeerde rekening waarmee je spaart of belegt. Welke vorm past, hangt af van je leeftijd, je risicobereidheid en wat je verder al hebt opgebouwd. Wij rekenen je jaarruimte door en leggen de verschillen naast elkaar. Meer over pensioenopbouw lees je op onze pagina over pensioen en beleggen.
Beleggen voor ondernemers
Wil je vermogen opbouwen voor een doel op langere termijn, bijvoorbeeld eerder stoppen met werken, dan kan beleggen daarbij horen. Via verschillende vermogensbeheerders bieden we gespreide portefeuilles aan, van defensief tot offensief. We stellen eerst samen een beleggingsprofiel op: hoe lang kun je het geld missen, en hoeveel schommeling kun en wil je dragen?
Let op: beleggen brengt risico’s met zich mee. De waarde van je belegging kan zowel stijgen als dalen en je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.
Overlijdensrisicoverzekering en compagnonsverzekering
Een overlijdensrisicoverzekering keert een vooraf afgesproken bedrag uit als de verzekerde overlijdt tijdens de looptijd. Daarmee kunnen nabestaanden bijvoorbeeld de hypotheek aflossen of de studie van de kinderen blijven betalen.
Een compagnonsverzekering is een variant met een ander doel. Hierbij verzekeren mede-eigenaren of aandeelhouders elkaars leven. Overlijdt een van hen, dan ontvangt de achterblijvende partij een bedrag waarmee de aandelen van de erfgenamen kunnen worden overgenomen. Zo blijft de zeggenschap in het bedrijf intact en hoeven de erfgenamen niet ongewild mede-eigenaar te worden. Wie de polis afsluit en wie de premie betaalt, is fiscaal relevant; dat bespreken we in het adviesgesprek.
Wat kosten deze verzekeringen?
Er bestaat geen standaardpremie, omdat de prijs bij inkomens- en overlijdensrisicoverzekeringen sterk persoonsgebonden is. Deze factoren wegen het zwaarst:
- Leeftijd. Hoe jonger bij afsluiten, hoe lager de premie doorgaans.
- Beroep en risicoklasse. Een dakdekker betaalt voor dezelfde AOV-dekking meer dan een boekhouder.
- Verzekerd bedrag en eindleeftijd. Meer dekking en een langere looptijd betekenen een hogere premie.
- Eigenrisicotermijn. Een langere wachttijd bij een AOV verlaagt de premie aanzienlijk.
- Gezondheid en roken. Beide wegen mee in de acceptatie en de premiestelling.
Wil je weten wat dit in jouw situatie betekent? Vraag een offerte aan of plan een gesprek in. Voor de zakelijke kant van je risico’s kijk je bij bedrijfsverzekeringen en risicomanagement.
Waarom kiezen voor Landman Assurantiën?
Landman Assurantiën is een onafhankelijk financieel adviseur in Alkmaar, actief sinds 1936 en geregistreerd bij de AFM onder nummer 12004009. We zijn niet gebonden aan één aanbieder en vergelijken het aanbod van meerdere verzekeraars en vermogensbeheerders.
Bij inkomens- en pensioenadvies gaat het om keuzes die twintig of dertig jaar meegaan. We nemen daarom de tijd om je persoonlijke en zakelijke situatie door te nemen, en zeggen het ook als een product niet bij je past. Bij een wijziging, schade of claim heb je een vaste adviseur die je dossier kent.
Veelgestelde vragen van ondernemers
Is een AOV verplicht voor zzp’ers?
Nee, op dit moment is een AOV niet verplicht. Het wetsvoorstel Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) ligt sinds maart 2026 bij de Tweede Kamer en zou IB-ondernemers verplicht verzekeren. Invoering wordt niet vóór 2030 verwacht. Wie op een nog vast te stellen peildatum al een particuliere AOV heeft, kan volgens het voorstel vrijstelling krijgen van de publieke regeling. De exacte voorwaarden staan nog niet vast.
Wat kost een AOV voor ondernemers?
De premie verschilt per persoon en is niet in één bedrag te vangen. Bepalend zijn je leeftijd, je beroep en risicoklasse, het verzekerd bedrag, de eigenrisicotermijn, de eindleeftijd, of je de uitkering laat indexeren en je gezondheidssituatie. Twee ondernemers van dezelfde leeftijd kunnen daardoor sterk uiteenlopende premies betalen. Vraag een offerte aan voor een berekening op basis van jouw gegevens.
Is de premie van een AOV aftrekbaar?
De premie van een AOV is in de regel aftrekbaar als uitgave voor een inkomensvoorziening in box 1. Daar staat tegenover dat een uitkering uit die AOV belast is als inkomen. Bij een overlijdensrisicoverzekering ligt het anders: die premie is niet aftrekbaar. Wat er in jouw situatie precies geldt, hangt af van je rechtsvorm en je aangifte; overleg dat met je boekhouder of adviseur.
Hoeveel mag ik in 2026 in een lijfrente storten?
De jaarruimte bedraagt 30% van je premiegrondslag: je inkomen minus de AOW-franchise van € 19.172 (2026). Het inkomen telt mee tot maximaal € 137.800. Bouw je geen pensioen op via een werkgever, dan is de maximale jaarruimte in 2026 € 35.589. Daarnaast kun je ongebruikte ruimte uit de afgelopen tien jaar benutten via de reserveringsruimte, in 2026 maximaal € 42.753. Bereken je ruimte altijd vóór je stort.
Wat is het verschil tussen een overlijdensrisicoverzekering en een compagnonsverzekering?
Een overlijdensrisicoverzekering beschermt je nabestaanden: zij ontvangen een afgesproken bedrag waarmee ze bijvoorbeeld de hypotheek kunnen aflossen. Een compagnonsverzekering beschermt de continuïteit van het bedrijf: mede-eigenaren verzekeren elkaars leven, zodat de achterblijver de aandelen van de erfgenamen kan overnemen. Het product lijkt op elkaar, maar het doel en de opzet verschillen.
Meer weten of direct een gesprek?
We rekenen graag door wat je nodig hebt aan inkomen bij uitval, hoeveel pensioen je opbouwt en wat er financieel gebeurt als jou iets overkomt. Vraag een offerte of wijziging aan, bel 072 – 515 3868 of mail naar info@landmanbv.nl. Je kunt ook zelf een afspraak inplannen in onze agenda.
Blogs voor de ondernemer
